rapporteerde in 2024 angst- of depressiegevoelens in de voorafgaande vier weken.
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024Cijfers en maatschappelijke context
De behoefte aan ondersteuning is zichtbaar.
Mentale klachten, prestatiedruk, langdurige stress en werkdruk raken grote groepen mensen. De gevolgen zijn ook merkbaar binnen gemeenten, opvang, zorg, onderwijs, detentie en veiligheidsorganisaties.
Nederland in cijfers
Geen losse signalen, maar aantoonbare druk.
Vier recente onderzoeken laten zien hoe breed mentale en psychosociale druk voorkomt. Elk onderzoek gebruikt een eigen doelgroep en meetmethode.
ervoer in 2023 regelmatig of vaak druk om aan eigen of andermans verwachtingen te voldoen.
Gezondheidsmonitor Jeugd 2023had in 2025 burn-outklachten. In 2015 was dit 13%.
Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2025had in 2025 depressie- en angstklachten. In 2023 was dit 58%.
WODC, longitudinaal surveyonderzoek 2026De percentages zijn niet bij elkaar op te tellen of rechtstreeks met elkaar te vergelijken. De onderzoeken verschillen in doelgroep, vraagstelling en meetmethode. Klachten en gevoelens zijn niet hetzelfde als een vastgestelde diagnose.
Twee kanten van dezelfde druk
De ondersteuningsvraag raakt mensen én medewerkers.
Mensen zoeken houvast
De cijfers wijzen op brede mentale en psychosociale belasting. De aard, duur en ernst verschillen per persoon. Leeftijd, gezondheid, taal, cultuur, leefomgeving en beschikbare ondersteuning hebben invloed op wat iemand nodig heeft.
De behoefte kan daardoor niet worden teruggebracht tot één diagnose, één doelgroep of één standaardroute.
Medewerkers dragen de druk mee
In 2025 gaf 37% van de werknemers aan dat aanvullende maatregelen tegen psychosociale arbeidsbelasting nodig zijn. Volgens de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden speelt deze behoefte vooral in het onderwijs en de zorg.
Dat maakt continuïteit en heldere taakgrenzen ook voor organisaties en medewerkers van belang.
Verschillende omgevingen
De vorm verschilt. De behoefte aan passende ondersteuning blijft.
Niet voor iedere sector bestaan recente, landelijk vergelijkbare percentages. Daarom vermeldt deze pagina alleen cijfers waarvan doelgroep, bron en meetjaar duidelijk zijn.
Jeugd en onderwijs
Prestatiedruk en psychische klachten komen bij een aanzienlijk deel van jongeren voor. Onder jongvolwassenen rapporteerde 56,4% in 2024 regelmatig of vaak prestatiedruk.
Zorg, GGZ en sociaal werk
De ondersteuningsvraag van cliënten en de psychosociale arbeidsbelasting van medewerkers bestaan naast elkaar. Landelijke arbeidsgegevens plaatsen zorg en onderwijs bij de sectoren waar de behoefte aan aanvullende maatregelen het sterkst wordt genoemd.
Gemeenten, opvang en nieuwkomers
Onder Oekraïense vluchtelingen stegen depressie- en angstklachten van 58% in 2023 naar 65% in 2025. In dezelfde meting ervoer 28% veel of zeer veel stress en voelde 44% zich sterk sociaal eenzaam.
Defensie, veteranen en veiligheidsorganisaties
PTSS is sinds 2013 erkend als beroepsziekte bij de politie. Voor veteranen bestaat een landelijk gespecialiseerd zorgsysteem. Functies, ervaringen en gevolgen verschillen sterk, waardoor algemene percentages niet zonder context op afzonderlijke groepen kunnen worden toegepast.
Detentie en forensische omgevingen
Ondersteuning vindt hier plaats binnen strikte eisen rond veiligheid, verantwoordelijkheid, privacy en toegang tot informatie. Dat vraagt om duidelijke grenzen tussen persoonlijke ondersteuning en professionele taken.
Chronische aandoeningen en neurodiversiteit
De ondersteuningsbehoefte wordt niet alleen bepaald door een diagnose of label. Persoonlijk functioneren, belastbaarheid, communicatie en regie over gegevens zijn bepalend voor passende ondersteuning.
Wat hier zichtbaar wordt
De vraag naar ondersteuning is breed en raakt het dagelijks functioneren.
Omvang. Grote groepen rapporteren mentale klachten, prestatiedruk, stress of burn-outklachten.
Continuïteit. Ondersteuningsbehoeften bestaan ook buiten geplande menselijke contactmomenten.
Druk op organisaties. De belasting ligt niet alleen bij de persoon, maar ook bij medewerkers en bestaande ondersteuningsstructuren.
De richting van Ey-U
Ondersteuning tussen menselijke contactmomenten.
Ey-U wordt ontwikkeld als een meertalige persoonlijke ondersteuningsomgeving, gericht op continuïteit, begrijpelijke communicatie, persoonlijke regie en verbinding met menselijke ondersteuning.
Het doel is om in de toekomst aanvullende ondersteuning te bieden zonder menselijke begeleiding, professionele verantwoordelijkheid of acute hulp over te nemen.
De inhoudelijke en functionele basis is uitgewerkt. Technische realisatie, toetsing en validatie vormen de volgende fase.
Neem contact opBronnen
De cijfers zijn rechtstreeks te controleren.
De pagina gebruikt openbare bronnen van Nederlandse kennisinstituten en overheidsorganisaties. Bij ieder cijfer blijven doelgroep, meetjaar en formulering van de bron leidend.
VZinfo, Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024
Bekijk de bronAngst- of depressiegevoelens bij volwassenen.
VZinfo, Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 en Jongvolwassenen 2024
Bekijk de bronErvaren prestatiedruk onder jongeren en jongvolwassenen.
TNO, CBS en ministerie van SZW, NEA 2025
Bekijk de bronBurn-outklachten en psychosociale arbeidsbelasting.
WODC, psychosociaal welbevinden Oekraïense vluchtelingen, 2026
Bekijk de factsheetLongitudinaal onderzoek met metingen over 2023 en 2025.
Politie, informatie over PTSS
Bekijk de bronErkenning als beroepsziekte en beschikbare ondersteuning.
Landelijk Zorgsysteem voor Veteranen
Bekijk de bronVeteranenzorg, ondersteuning en landelijke gegevens.